Opublikowano

Dzień Praw Zwierząt!

Czy wiedzieliście, że dziś obchodzimy Dzień Praw Zwierząt?

W 1997 roku Klub Gaja doprowadził do podpisania ustawy o ochronie zwierząt. Według treści tego dokumentu nie są one przedmiotami, a podmiotami, które powinny być traktowane jak osoby.

Istnieje daleko idąca zgoda, że należy ograniczyć zadawane zwierzętom cierpienie i wykorzystywanie przez człowieka. Doskonałym pierwszym krokiem do przyjęcia idei praw zwierząt jest przejście na wegetarianizm lub weganizm.

Jak było dawniej?

Stosunek człowieka do zwierząt nie zawsze był taki jakim znamy go dziś. Dawniej uważano, że są to istoty położone niżej od ludzi, stworzone w celu ułatwienia pracy i służenia w niewoli. Oczywiście nie wszyscy się z tym zgadzali. Jednym ze słynniejszych prekursorów walki o prawa zwierząt był Pitagoras. Twierdził, że zwierzęta należy szanować i chronić, ponieważ tak jak ludzie posiadają one duszę. Wieki później Arystoteles głosił odmienne poglądy – według niego zwierzęta istnieją tylko w celu zabezpieczenia życia człowieka, który jest istotą postawioną wyżej, bezpośrednio spokrewnioną z Bogiem.

W XVII wieku Kartezjusz zaproponował mechanistyczną teorię wszechświata. Uznał, że zwierzęta są czymś w rodzaju automatów. Nie posiadają też rozumu, przez co mogą reagować na bodźce zewnętrzne, ale nie są w żaden sposób tego świadome, więc nie czują bólu ani cierpienia. Przemyślenia Kartezjusza miały ogromny wpływ na stosunek ludzi do zwierząt przez wieki.

W 1789 roku Jeremy Bentham wyraził swoje zdanie na ten temat twierdząc, że nie należy wydawać na męczarnie istot niezależnie od liczby nóg czy włochatości skóry. Dodał również, że „dorosły koń lub pies jest bez porównania rozumniejszym i zdolniejszym do porozumiewania się zwierzęciem od dziecka mającego dzień czy tydzień, czy nawet miesiąc życia”.

W 1824 roku w Londynie utworzono Towarzystwo Zapobiegania Okrucieństwu wobec Zwierząt. Jest to najstarsza i największa organizacja na świecie mająca na celu ochronę tych stworzeń. 40 lat później powstał polski jej odpowiednik – Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami. Stany Zjednoczone były trzecie w kolejności – utworzyły Amerykańskie Towarzystwo Zapobiegania Okrucieństwu wobec Zwierząt w roku 1866, dwa lata po Polakach.

Pod koniec XIX wieku środowisko naukowe zaczęło wracać do poglądu Kartezjusza. Stwierdzono wtedy, że zwierzęta powinny być badane i oceniane wyłącznie na podstawie ich cech fizycznych, natomiast przypisywanie cech ludzkich tym istotom to błąd.

Prawa zwierząt współcześnie

Dnia 21 sierpnia 1997 r. Sejm uchwalił ustawę regulującą kwestie prawne związane z ochroną zwierząt, która zastąpiła Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o ochronie zwierząt. Określna ona zasady ochrony, transportu, uśmiercania, wykorzystywania w celach rozrywkowych, a także kary za naruszenie tych przepisów. W zależności od przewinienia przewiduje się następujące konsekwencje:

  • pozbawienie wolności do lat 5
  • zakaz posiadania wszelkich zwierząt lub określonej ich kategorii
  • zakaz wykonywania zawodów związanych z wykorzystywaniem zwierząt
  • grzywna do 5000 zł
  • nawiązka do 1000 zł na cel związany z ochroną zwierząt

 

Cała treść ustawy jest dostępna tutaj.